Er zijn geen evenementen gevonden
  • Koninklijke inspectie deel Grebbelinie
    maandag 11 december 1939
    Lees verder >>

Italiaanse oorlogslachtoffers herdacht door scholen Veenendaal en Italië

Door Bert Rietberg, vrijdag 14 november 2014 11:48
Categorie: Stichting Grebbelinie

Leerlingen van het Ichthus College in Veenendaal en het Liceo Valdese uit Italië hebben samen een korte bijeenkomst gehouden om Italiaanse oorlogslachtoffers te herdenken. Genoemde scholen werken samen in een uitwisselingsprogramma waarbij leerlingen leren over de cultuur van het bezochte land. Het bracht een bijna vergeten Italiaanse geschiedenis naar boven.

Leerlingen van het Liceo Valdese bij het graf van de omgekomen Italianen. (foto: Bert Rietberg)

Tegenover het Fort aan de Buursteeg ligt een onopvallend Rooms-Katholiek begraafplaatsje met diverse Internationale geschiedenissen. Recent werd een infopaneeltje geplaatst over Belgische vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Donderdag 13 november bezochten leerlingen van het Liceo Valdese uit Italië eerst het fort en daarna de plek waar 70 jaar geleden Italiaanse krijgsgevangenen werden begraven. De Italianen waren in 1943 krijgsgevangen gemaakt in de periode dat Italië zich losmaakte van de samenwerking met Duitsland.

Mussolini werd gearresteerd en de onderhandelingen met de geallieerden waren aanstaande onder leiding van Maarschalk Badoglio. In september '43 werd een wapenstilstand gesloten, waar het Duitse leger niet bij betrokken was. In Noord-Italië ontstond er arbeidersverzet, dat door het Duitse leger hard werd neergeslagen. Dertig Duitse divisies trokken in Italië in, die veel krijgsgevangenen maakten. Deze werden met de trein naar Duitsland vervoerd en andere plaatsen waar arbeid werd vereist. Zo kwamen 130 Italianen aan in Veenendaal, die in een kamp werden ondergebracht aan de Middelbuurtseweg (in een oudere bron werd de Dijkstraat genoemd). Italiaanse inwoners van Veenendaal, die in de jaren dertig vanuit Noord-Italië naar Nederland waren geëmigreerd, probeerden hun landgenoten zoveel mogelijk te ondersteunen.

Dagelijks gingen de dwangarbeiders aan het werk onder leiding van de Duitse bouworganisatie Todt, die dringend om arbeiders verlegen zat. Ook bewoners uit Veenendaal werden gedwongen mee te werken aan het graven van stellingen en de bunkerbouw. De Italianen werkten onder andere aan het aanleggen van smalspoor om bouwmateriaal aan te voeren naar de bunkers van de Pantherstellung. Op donderdag 9 november 1944 meldden een vijftal Italianen zich ziek en bleven in het kamp. Het werd de achterblijvers fataal: de geallieerden namen het gebied onder vuur en vier van de vijf Italianen werden gedood. Een vijfde was zwaar gewond, men probeerde hem nog tijdig naar een hospitaal te brengen. Onderweg bezweek hij echter aan zijn verwondingen en het lichaam werd in een provisorisch veldgraf gelegd. Het graf is nooit teruggevonden.

De Italiaanse krijgsgevangenen zamelden geld in om een grafsteen te laten maken en men slaagde er met hulp van enige Italiaanse inwoners van Veenendaal in om een plek te vinden op de RK-begraafplaats, in plaats van de algemene begraafplaats. In december van 1944 werden de krijgsgevangen vervoerd naar België waar vele Italianen zouden omkomen. Na de oorlog werd het graf onderhouden door mensen uit Veenendaal en een voormalige RK-school aan de Nieuweweg. In 1979 kwam er familie uit Italië om de stoffelijke resten mee te nemen naar hun geboorteland. De steen liet men liggen. De leerlingen van de Italiaanse school legden een bloemstuk in de kleuren van de Italiaanse vlag bij het graf en er werd een gedicht voorgelezen naast de steen met het opschrift 'Pax Vobis', Vrede zij u.

Zie ook: artikel Veenendaalse Krant...

De Italiaanse leerlingen uit Torre Pellice wonen in een vallei tussen de bergen. Achter het Fort aan de Buursteeg liet men zich fotograferen om de Nederlandse Emminkhuizerberg vast te leggen met de respectabele hoogte van 21 meter en 80 centimeter. (foto: Bert Rietberg)


Terug naar het nieuwsoverzicht