• Commandant ondervraagd door enquetecommissie
    dinsdag 22 juni 1948
    Lees verder >>

Hoornwerk aan de Grebbe weer zichtbaar

Door Tekst: Utrechts Landschap, redactie Bert Rietberg, zaterdag 10 februari 2018 14:49
Categorie: Vestingwerk

Na een lange periode van voorbereiding en van uitvoering is er een nieuwe plaats om stil te staan bij één van de meest markante plaatsen in de Grebbelinie: het Hoornwerk aan de Grebbe. Een plek die de lange geschiedenis van landsverdediging in de Gelderse Vallei verbeeldt en de meidagen van 1940 in de herinnering brengt. Op woensdag 7 februari hebben gedeputeerde Pennarts (provincie Utrecht), wethouder Kleijn (gemeente Rhenen) en directeur-rentmeester Van Dockum (Utrechts Landschap) een informatiepaneel over het Hoornwerk onthuld.

 

Met de restauratie heeft Utrechts Landschap belangrijk historisch militair erfgoed hersteld en opnieuw zichtbaar gemaakt in het landschap. Het Hoornwerk ligt aan de voet van de Grebbeberg en is één van de oudste verdedigingswerken van de Grebbelinie. De aarden vestingwallen uit 1745 waren bedoeld om de toegang tot de Grebbeberg af te sluiten in oorlogstijd. Bovendien moest de nabijgelegen Grebbesluis uit vijandelijke handen blijven. Daartoe werden bastions aangelegd aan weerszijden van de Grebbedijk. Op deze relatief hoge posities konden kanonnen in stelling worden gebracht. Dit gebeurde voor het eerst tijdens de Franse inval van 1794.

Mei 1940

Het Hoornwerk speelde vervolgens in 1940 een sleutelrol in de slag om de Grebbelinie. Op 10 mei van dat jaar viel Duitsland ons land binnen. Gedurende drie volle dagen werd er hevig gevochten om de cruciale doorgang naar West-Nederland. Een slag die door het Nederlandse leger werd verloren, met aan Nederlandse zijde 420 doden en aan Duitse zijde ca. 250 doden. Het Hoornwerk zelf werd op 12 mei 1940 veroverd door Duitse SS, na een urenlange artilleriebeschieting. Dichte boomgaarden en rookgranaten ontnamen de verdedigers het zicht, waardoor de bezetting van het hoornwerk kon worden verrast.

Het Hoornwerk bestaat uit grote hoge bastions, voorliggende tenailles en een enveloppe, dat zijn zigzaggende wallen die het aarden vestingwerk omgeven. Het herstel van het Hoornwerk is gestart in 2014 en in een aantal fases uitgevoerd. De wallen zijn hersteld waardoor de imposante structuur van het verdedigingswerk weer zichtbaar is. Langs de provinciale weg is een coupure aangelegd, opgebouwd uit juten zakken gevuld met beton. Dankzij een wandelpad is het Hoornwerk beleefbaar gemaakt voor bezoekers.

De restauratie is onderdeel van het Grebbelinieproject van de provincie Utrecht en werd mede mogelijk gemaakt dankzij bijdragen van de provincie Utrecht, gemeente Rhenen en Waterschap Vallei & Veluwe. Bij het Hoornwerk is tevens geput uit de kennis van vrijwilligersorganisaties als Stichting De Greb, de Stichting Grebbelinie en Stichting 75 jaar Slag om de Grebbeberg. Vertegenwoordigers van deze stichtingen waren bij de onthulling aanwezig. De Gebiedscoöperatie O-gen speelde hierbij een verbindende rol. 

Hoornwerk aan de Grebbe, buitendijks bastion. (foto Bert Rietberg)


Terug naar het nieuwsoverzicht