Er zijn geen evenementen gevonden

Terugblik: een verbeterd onderkomen voor PAG

Door Bert Rietberg, donderdag 31 december 2020 10:23
Categorie: Stichting Grebbelinie

2020 was een buitengewoon jaar. Vrijwel alle groepsactiviteiten van de Stichting Grebbelinie moesten worden geannuleerd vanwege de voorschriften. Desondanks is er met hulp van gemeenten, andere stichtingen en de steun van donateurs weer veel bereikt. In 2021 hopen we de resultaten te vieren met alle betrokkenen. Hieronder: het onderkomen voor pantserafweergeschut.

Augustus 2020: met hulp van de firma Roodenburg wordt de laatste hand gelegd aan de toegang van het onderkomen voor pantserafweergeschut op het Fort aan de Buursteeg. 

De onderkomens voor pantserafweergeschut op het Fort aan de Buursteeg kennen inmiddels een lange geschiedenis. De 10e compagnie PAG onder leiding van kapitein G.W. Gerritsen kreeg In 1939 het gebied toegewezen dat verdedigd moest worden tegen tanks, of vechtwagens zoals ze toen genoemd werden. De eenheid hoorde net als de 10e Compagnie mortieren en de 10e Compagnie 6 veld bij het 10e Regiment Infanterie dat stellingen bezette bij Veenendaal en Ederveen. Het toen moderne 4.7 pag Böhler stond opgesteld in de frontlijn, in eerste instantie in open opstellingen.

Om de bemanning te beschermen tegen vijandelijk vuur werden in 1940 scherfvrije onderkomens gebouwd op vaste posities in de Grebbelinie. Deze kazematten bestonden uit losse betonnen elementen die met elkaar verbonden werden. De houten overkapping werd met aarde overdekt. Dit leverde plaatselijk karakteristieke verhogingen op langs de liniedijk, die voor vijandelijke waarnemers herkenbaar moeten zijn geweest. De achterzijde was niet voorzien van een doorlopende wand of deur. Dit maakte de opstelling weliswaar kwetsbaar, maar in de strijd moesten de stukken snel verplaatst kunnen worden naar een positie waar tanks of pantservoertuigen naderden of werden verwacht.

In het Fort aan de Buursteeg waren twee van deze tijdelijke onderkomens, die waren gericht op de Klompersteeg en de weg naar Renswoude. Tijdelijk, omdat het leger in 1940 wachtte op de koepelkazematten voor pantserafweergeschut. Tijdens de Duitse inval moest de 10e Compagnie PAG het echter doen met genoemde kazematten. Uit de gevechtsverslagen blijkt dat de stukken enige malen werden verplaatst.

Na de meidagen werden alle bruikbare materialen zoals hout uit de opstellingen gehaald en bleven de betonnen elementen achter. Soms werden de lege ruimtes gevuld met zand, of werden de betonnen wanden omgeduwd: er hoefte dan maar een dun laagje aarde overheen. Toen het noordelijk deel van het Fort aan de Buursteeg in de jaren '60 van de vorige eeuw een camping werd, lagen de betonnen elementen in de weg en werden weggewerkt onder de grond. 

Pas nadat de camping ontmanteld werd, werden de betonnen wanden in 2012 teruggevonden door de Stichting Grebbelinie. Na veel onderzoek vanaf 2015 kon één van de onderkomens gereconstrueerd worden in 2017. De Genie hielp in 2018 met het dak dat om reden van veiligheid en duurzaamheid werd uitgevoerd in beton. Tevens lieten de militairen dat jaar een tweetal houten loopgraafwanden na, samen met een loopgraafvlonder en zandzakken. Voor 2020 resteerde nog één belangrijke fase: de toegang moest voldoende breedte krijgen om in de toekomst demonstraties met pantserafweergeschut mogelijk te maken. In augustus 2020 zijn deze werkzaamheden succesvol afgerond, mede door hulp van firma Roodenburg, die graafwerk voor hun rekening nam. De Stichting Grebbelinie hoopt dat het onderkomen in de nabije toekomst (2021?) het toneel zal zijn van een passende demonstratie. 

Wanneer dit lukt, zullen donateurs een persoonlijke uitnodiging ontvangen. Het zal tevens bekend worden gemaakt op deze site.

Ook donateur worden? Vul uw gegevens in op dit formulier, dan ontvangt u zowel uitnodigingen voor rondleidingen als het periodiek Grebbelinie in Beeld dat driemaal per jaar verschijnt.

 

De oude vlonder werd zo verbreed dat in de toekomst demonstraties met pantserafweergeschut tot de mogelijkheden behoren. Tevens werden eenvoudige voorzieningen getroffen voor de afwatering.   


Terug naar het nieuwsoverzicht