Er zijn geen evenementen gevonden
  • Dank aan soldaten bij dijkdoorbraak
    woensdag 19 januari 1916
    Lees verder >>

Franse inval 215 geleden in barre winter

Door Bert Rietberg, dinsdag 12 januari 2010 13:54
Categorie: Geschiedenis

In 2010 zal worden stilgestaan bij de Duitse inval in mei 1940. Op 19 januari is het echter ook 215 jaar geleden dat Nederland capituleerde voor de Franse legers. De omstandigheden waren zwaar, vanwege de strenge winter die de inundaties van de Grebbelinie deed bevriezen.

Enveloppe van het Hoornwerk aan de Grebbe

Gracht bij het Hoornwerk aan de Grebbe (foto Bert Rietberg)

De Britse troepen hadden de Grebbelinie al op 15 januari 1795 verlaten, toen Franse soldaten de provincie Utrecht binnnentrokken. Op 18 januari bereikte de brigade van generaal De Winther Amersfoort, terwijl de Franse generaal Mac Donald posities innam achter de Grebbelinie tussen Rhenen en de Zuiderzee. Deze divisie kon de Britten opvangen wanneer zij zich toch zouden wagen aan een tegenaanval. De divisie van generaal Moreau streek neer aan de Rijn tussen Rhenen en Wageningen. Van een Britse tegenaanval kwam het niet. Ze hadden het moeilijk genoeg om de terugtocht naar het oosten te overleven in de barre winter van 1795.

Toen de Engelsen het hazenpad kozen op de 15e vroor het overdag al 8 graden en moesten de soldaten onderweg een schuur of hooiberg proberen te vinden. Het was de hele dag helder weer geweest en er stond een harde wind. De temperatuur daalde 's nachts tot 12 graden onder nul en de volgende dag stak een storm op met sneeuwbuien. Vele zieke en uitgeputte Britten bereikten hun eindbestemming niet en vroren dood, nog voor ze de IJssel bereikt hadden.

De Franse troepen zochten de steden op, hetgeen mogelijk werd na de overhandiging van de capitulatievoorwaarden op 19 januari 1795. Overal werden de poorten voor de Fransen geopend en werd er vrijwel nergens meer tegenstand geboden. De divisie van Mac Donald trok op 21 januari naar Naarden. De plaatsen in de Grebbelinie werden ingenomen door de divisie van Moreau, die hun kampementen opsloegen tussen Rhenen en Amersfoort. De Franse troepen zouden enkele dagen in de Grebbelinie verblijven, tot zeker was dat de Hollandse en Britse weerstand volledig gebroken was.

Bronnen. Histoire chronologique des operations de l'armee du Nord. Parijs, 1796. Histoire critique et militaire des campagnes de la révolution. Generaal Baron A.H. Jomimi, Parijs 1811. De oorlog in 1794-95 op het grondgebied van de Republiek der Verenigde Nederlanden. F.H.A. Sabron, Breda 1892. 


Terug naar het nieuwsoverzicht