 | |
| |
| |
In het oosten van de gemeente Woudenberg, tegen Scherpenzeel aan, ligt het landgoed Lambalgen waaraan de brug, het bos, de weg, de kade en het vestingwerk hun naam ontlenen.
Om de toegang tot de linie te beheersen werd er tegenover de Lambalgerkeerkade in 1745 een Spaanse Redoute gebouwd. Dat was een stenen wachttoren met schietgaten. In 1793 werd de liniedijk bij Lambalgen omgevormd tot 'Post'. Het bestond uit enkele batterijen, een tweetal wachtloodsen en een werk op het zogenaamde 'Eiland'. Daarmee werd de strook tussen de Lunterse Beek en de Broekersloot bedoeld. Vanaf die positie kon -samen met de kanonnen op de liniedijk- kruisvuur worden uitgebracht op de Lambalgerkeerkade.
Deze kade ligt tegenover het landgoed; het was tussen 1799 en 1865 de 3e komkering. Nadien bekleedde de straatweg Woudenberg-Scherpenzeel ten noorden van de Pothbrug die functie en kon de oude damsluis in de Lunterse Beek worden afgebroken. In tegenstelling tot de andere keerkades, werd er in 1799 voor gekozen om het acces bij de aansluiting van de liniedijk te blijven verdedigen. Het was onmogelijk om het voorliggende gebied afdoende te inunderen, zodat een eventuele voorpost omtrokken kon worden en aan de kwetsbare achterzijde onder vuur zou komen te liggen. De enige mogelijkheid was het voorliggende gebied af te graven. Dit zou echter veel tijd vergen en hoge kosten met zich meebrengen.
De oude werken werden in de meidagen '40 doorsneden met loopgraven. In de mobilisatieperiode werden tevens verschillende kazematten gebouwd. Een grote kazemat(Szw) kon vuur uitbrengen op het tegenoverliggend terrein waar de keerkade nog altijd deel van uitmaakte. Een andere bijzondere kazemat ligt wat verder verwijderd van het kanaal. De betonnen mitrailleuropstelling is een restant van de Grebbelinie-veldstelling uit 1939/'40. Tijdens de meidagen kwamen deze stellingen onder hevig vuur te liggen van de Duitse artillerie. Het zwaartepunt van de Duitse aanval kwam te liggen aan weerszijden van Lambalgen. Desondanks slaagden de verdedigers er in om een grootscheeps opgezette aanval af te slaan op 13 mei 1940, mede door de uitstekende samenwerking met de artillerie.
Verreweg de meeste opstellingen uit die tijd zijn verdwenen, omdat ze doorgaans van hout en zand waren gemaakt. Na de oorlog raakte de kade hier sterk in verval, maar in de jaren zeventig werd er weer wat aandacht aan besteed. Recent werd een vergraven deel van de Lambalgerkeerkade hersteld. Huize Lambalgen bestaat helaas niet meer; het brandde in 1953 af. In het 13e eeuwse parkbos kan wel gewandeld worden en er staat een informatiepaneel. Blikvangers zijn de twee prachtige hekwerken uit de 18e en 19e eeuw.
